वनसेवेत काम करताना धैर्य, संवेदनशीलता आणि तांत्रिक कौशल्य यांचा संगम साधत ५४ बिबट्या बछड्यांना त्यांच्या आईशी पुन्हा एकत्र आणण्याची उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या स्मिता शैलेश राजहंस यांना महाराष्ट्र शासनाकडून ‘उत्कृष्ट कार्याबद्दल सुवर्णपदक’ जाहीर झाले आहे.
मंचर वनपरिक्षेत्र अधिकारी म्हणून कार्यरत असताना त्यांनी केलेल्या या कामाची राज्यस्तरावर दखल घेण्यात आली आहे.राजहंस सध्या जुन्नर वनविभागात सहायक वनसंरक्षक (ACF) म्हणून कार्यरत आहेत. २०१६ च्या राज्य लोकसेवा आयोग तुकडीतील अधिकारी असलेल्या राजहंस यांनी वनसेवेत १० वर्षांचा आणि कॉर्पोरेट क्षेत्रात ५ वर्षांचा अनुभव मिळवला आहे.
बी.एस्सी. (कृषी) आणि एमबीए अशी त्यांची शैक्षणिक पार्श्वभूमी आहे.बिबट्या संरक्षणात ठसा उमटवणारी कामगिरीजळगाव जामोद व नांदुरा या भागात त्यांनी यापूर्वी काम केले आहे. राजहंस यांनी मंचर येथे बिबट्या संवर्धनात विशेष लक्ष घातले.
हरवलेल्या ५४ बछड्यांना त्यांच्या आईशी सुरक्षितरीत्या पुन्हा भेटवून देणे ही त्यांची दुर्मीळ आणि कौतुकास्पद कामगिरी ठरली आहे. याशिवाय ५० हून अधिक बिबट्यांचे यशस्वी रेस्क्यू ऑपरेशन करून मानवी जीवित व वन्यजीवांचे संरक्षण साधले.जुन्नर येथील ‘माणिकडोह बिबट्या बचाव केंद्रा’चे कार्यक्षम व्यवस्थापन करताना त्यांनी बिबट्यांसोबत सहजीवनाबाबत व्यापक जनजागृती मोहीम राबवली.
ग्रामीण भागात भीतीऐवजी जागरूकता निर्माण करण्यावर त्यांनी भर दिला.वनीकरण आणि तंत्रज्ञानाचा संगमराजहंस यांच्या नेतृत्वाखाली ४०० हेक्टरपेक्षा अधिक क्षेत्रावर वृक्षारोपण करून सुमारे ३ लाख झाडांचे संवर्धन करण्यात आले. ‘७६ ट्री spp’ संकल्पनेद्वारे रोपवाटिकांचा हाय-टेक विकास करत वनविभागात तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर घडवून आणला.
वनक्षेत्रातील २५० हेक्टर जमिनीवरील अतिक्रमण हटवून वनसंवर्धनाला चालना दिली. तसेच २५०० हेक्टर क्षेत्राचे मोजमाप व सीमांकन पूर्ण करून प्रशासनिक शिस्त बळकट केली.वन्यजीव संवर्धन, प्रभावी प्रशासन आणि समाजाभिमुख काम यांचा समतोल साधणाऱ्या स्मिता राजहंस यांच्या कार्यामुळे मंचर व जुन्नर परिसरात वनविभागाबद्दल विश्वास आणि सकारात्मक दृष्टीकोन निर्माण झाला आहे. त्यांच्या या उल्लेखनीय कामगिरीमुळे राज्याच्या वनसेवेला नवी प्रेरणा मिळाली आहे”.
